Audyt śledczy


Wykrywanie nadużyć i oszustw finansowo-księgowych

Audyt śledczy (forensic audit) to ukierunkowane badanie nieprawidłowości finansowych i operacyjnych, prowadzone z wykorzystaniem kompetencji rachunkowych, analitycznych i śledczych. Jego celem jest rzetelna identyfikacja i wyjaśnienie potencjalnych nadużyć, oszustw oraz naruszeń zasad gospodarowania środkami, ustalenie ich skali i odpowiedzialności oraz właściwe zabezpieczenie materiału dowodowego. Na tej podstawie przedstawiamy konkretne działania naprawcze i wzmocnienia kontroli, które ograniczają ryzyko powtórzeń.

Dla kogo

  • spółki prawa handlowego, grupy kapitałowe,
  • jednostki sektora publicznego (JST, jednostki budżetowe, SP ZOZ),
  • instytucje realizujące projekty finansowane ze środków publicznych lub unijnych,
  • organizacje, w których pojawiły się sygnały ostrzegawcze lub spory gospodarcze.

Kiedy warto zlecić (sygnały ostrzegawcze)

  • rozbieżności w sprawozdaniach lub raportach zarządczych,
  • nieuzasadnione korekty, niestandardowe płatności, obchodzenie limitów,
  • konflikty interesów, nadużycie uprawnień, zakupy „pod dostawcę”,
  • sygnały od sygnalistów (anonimowe lub jawne),
  • spory gospodarcze, w których potrzebne są rzetelne ustalenia i dokumenty dowodowe.

Zakres usług audytu śledczego

  • Oszustwa finansowe i księgowe – identyfikacja manipulacji zapisami, zafałszowań, fikcyjnych kosztów i przychodów, „krążenia” środków.
  • Naruszenia zasad uczciwości – korupcja, konflikt interesów, nadużycie stanowiska, nieetyczne praktyki zakupowe.
  • Przeciwdziałanie praniu pieniędzy – analiza schematów i przepływów pod kątem nietypowych wzorców.
  • Spory gospodarcze – ustalenia faktyczne i dokumentacja finansowa na potrzeby negocjacji, arbitrażu lub postępowań.
  • Eksploracja danych (data mining) – testy anomalii i wzorców w dużych zbiorach danych księgowych i operacyjnych.
  • Informatyka śledcza (opcjonalnie) – analiza nośników, logów, korespondencji i uprawnień systemowych.


Jak pracujemy

1. Rozpoznajemy i planujemy

  • Ustalamy cel audytu śledczego, hipotezy badawcze i oczekiwany rezultat.
  • Podpisujemy klauzulę poufności (NDA), wyznaczamy osoby kontaktowe i zakres uprawnień.
  • Ustalamy harmonogram, listę źródeł danych oraz zasady dostępu i retencji informacji.

2. Zabezpieczamy materiał dowodowy

  • Tworzymy niezmienne kopie danych i dokumentów.
  • Prowadzimy łańcuch zabezpieczenia dowodów: kto, kiedy, z jakiego źródła i w jakim celu pozyskał materiał.
  • Minimalizujemy zakres danych wrażliwych; działamy zgodnie z RODO i wewnętrznymi regulacjami.

3. Zbieramy dane

  • Pobieramy eksporty z systemów finansowo-księgowych i operacyjnych (sprzedaż, zakupy, magazyn, HR/płace, rejestry zamówień).
  • Gromadzimy umowy, aneksy, protokoły odbioru, korespondencję służbową, rejestry uprawnień i logi systemowe.
  • Weryfikujemy kompletność i integralność: uzgodnienia z księgą główną, potwierdzenia sald, zgodność numeracji.

4. Analizujemy

  • Uruchamiamy testy wykrywające anomalie i wzorce nadużyć (duplikaty, dzielenie faktur, nietypowe kwoty i daty, transakcje poza standardowym rytmem).
  • Stosujemy porównania międzyokresowe i krzyżowe, mapujemy przepływy finansowe i powiązania podmiotów/osób.
  • W razie potrzeby wykorzystujemy prawo Benforda, analizy trendów i próbkowanie oparte na ryzyku.

5. Weryfikujemy ustalenia

  • Przeglądamy dokumenty źródłowe, prowadzimy wywiady dowodowe i weryfikację krzyżową informacji.
  • Dokumentujemy tok rozumowania, aby każde ustalenie było audytowalne.

6. Raportujemy i dokumentujemy

  • Przygotowujemy raport z faktami, analizą, wnioskami i oceną ryzyka/szkody.
  • Dołączamy aneksy: zestawienia, ścieżki testów, wykresy, skany dowodów, rejestr źródeł.
  • Dostarczamy wersję zarządczą (streszczenie dla decydentów) oraz - jeśli potrzeba - pakiet materiałów dla pełnomocnika prawnego.

7. Rekomendujemy działania naprawcze

  • Proponujemy konkretne usprawnienia kontroli wewnętrznej i zgodności (priorytety, właściciele zadań, terminy).
  • Wskazujemy zapisy do procedur i polityk, aby ograniczyć ryzyko powtórzeń i „zamknąć” wykryte luki.

8. Wspieramy wdrożenie i dalsze kroki

  • Towarzyszymy we wdrażaniu rekomendacji.
  • W razie potrzeby wspieramy komunikację z organami i nadzorem - w granicach prawa i upoważnień Klienta.

Rezultaty (co dostarczamy)

  • raport z audytu śledczego (ustalenia, wnioski, rekomendacje),
  • uporządkowaną dokumentację dowodową (załączniki/aneksy),
  • listę usprawnień kontroli wewnętrznej i zgodności (compliance) wraz z priorytetami i odpowiedzialnościami,
  • pakiet dla pełnomocnika prawnego (streszczenie faktów, wykaz dowodów) – jeśli to potrzebne.

Ramy i standardy

W pracy korzystamy z uznanych na świecie wytycznych i standardów, aby zapewnić rzetelność, porównywalność i użyteczność ustaleń:

  • Wytyczne ACFE (Stowarzyszenie Biegłych ds. Przestępstw i Nadużyć Gospodarczych) – stosujemy sprawdzone metody identyfikacji i klasyfikacji nadużyć, techniki analizy danych oraz dobre praktyki prowadzenia wywiadów i dokumentowania ustaleń.
  • Globalne Standardy Audytu Wewnętrznego IIA (GIAS) – działamy zgodnie z zasadami niezależności i obiektywizmu, należytej staranności zawodowej, wystarczalności i wiarygodności dowodów, a także z wymaganiami dotyczącymi jakości pracy audytu i ochrony informacji.
  • Ramy kontroli i zgodności – w rekomendacjach prewencyjnych odwołujemy się do powszechnie stosowanych ram, takich jak COSO (kontrola wewnętrzna i zarządzanie ryzykiem, w tym ryzykiem nadużyć) oraz normy ISO 37001 (systemy antykorupcyjne) i ISO 37301 (system zarządzania zgodnością), jeżeli charakter organizacji i sprawy tego wymaga.

Co to oznacza w praktyce?

  1. Pracujemy na jasno zdefiniowanych kryteriach oceny i standardach dowodowych.
  2. Zapewniamy spójny łańcuch zabezpieczenia materiału dowodowego (chain of custody) i pełną audytowalność ustaleń.
  3. Raporty i załączniki przygotowujemy w formie ułatwiającej wykorzystanie przez kierownictwo, organy nadzoru lub pełnomocników prawnych.
  4. Rekomendacje naprawcze wiążemy z konkretnymi wymogami kontroli wewnętrznej i zgodności, aby były wdrażalne i mierzalne.
     

Umów 30-minutową konsultację – omówimy wstępnie sytuację i dobierzemy właściwy zakres badania.

Cennik

Stosujemy pliki cookies. Jeśli nie blokujesz tych plików (samodzielnie przez ustawienia przeglądarki), to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Zobacz politykę cookies.
Przewiń do góry